SERBREYT<br>

SERBREYT

SERBREYT

SERBREYT

SERBREYT

SERBREYT

SERBREYT

SERBREYT

Serbreyt

Serbreyt er skúlatilboð á miðnámsskúla til næmingar, ið ikki eru førir fyri at fylgja eini vanligari miðnámsútbúgving, heldur ikki hóast stuðul og tillagingar. Serbreyt er sett í verk samsvarandi Tilmæli um serliga skipað miðnám, sum var handað Bjørn Kalsø, landsstýrismanni í mentamálum, og Anniku Olsen, landsstýriskvinnu í almannamálum, í januar 2015. Skúlaárið 2015/16 varð fyrstu ferð farið undir serbreyt, tá 8 næmingar við serligum tørvi vórðu tiknir inn á Miðnámsskúlanum á Kambsdali.

Her er fyrst umráðandi at gera greitt, at miðnám merkir ikki endiliga eitt studentsprógv ella gymnasialt miðnámsprógv, men heldur, at talan er um skúlastig millum fólkaskúla og víðari lestur ella arbeiðslív. Innihaldið á serbreyt er rættiliga nógv øðrvísi enn á gymnasialum miðnámi, og tað er lagað eftir førleikanum hjá einstaka næminginum. Undirvíst verður í smáum bólkum. Útbúgvingin er ætlað at vara í 4 ár við heldur styttri skúladegi enn vanligt – hjá verandi flokki er skúladagurin frá 8.10 til 13.25 mánadag til hósdag og fríggjadag 8.10 til 11.25. 

 

Lærugreinir



Innihald

Innihaldið í útbúgvingini á serbreyt er sum meginreglu í trimum tættum: Vanligar lærugreinir so sum lesing, skriving, rokning, mál, søga og samfelagsfrøði – á tí stigi, sum næmingurin megnar. Annar tátturin er sosialir førleikar. Tað er ein sannroynd, at hóast tað eru teir fakligu førleikarnir, sum gera, at ein fær eitt starv, so eru sosialu førleikarnir avgerandi fyri, um ein kann varðveita starvið. Tískil er umráðandi á serbreytini eisini at arbeiða nógv við sosialu førleikunum, so sum hvørjar reglur eru fyri uppmøting á arbeiðsmarknaðinum, hvat er hóskandi at siga – og hvat er ikki hóskandi at siga – við floksfelagan, við kundan ella stjóran o.s.fr. Triði tátturin er í stóran mun meira handaligur, at læra grundleggjandi førleikar í onkrum yrki, ein hevur áhuga fyri.  Serliga á sosialu og handaligu økjunum er OCN-skipanin viðkomandi eftirmetingaramboð. Filmur frá TV-Østjylland: Få papir på evnerne, ið stutt lýsir OCN-skipanina, kann síggjast her.

Fyrsta árið verður serliga lagdur dentur á sosialu evnini og á grundleggjandi lærugreinir, men eisini nakað av handaligum verður tikið uppí. Seinnu árini á útbúgvingini er ætlanin at arbeiða meira yrkisrættað, so næmingar kunnu nema sær ávísar vinnuførleikar fyri at bøta um teirra møguleikar at fáa eitt starv - kanska eitt vart starv. Tað veldst alt um førleikarnar hjá tí einstaka. 

 

Innihaldið er sambærrt Námsskipan fyri serbreyt

Endi

Havast skal eisini í huga, at í lívsdygdini hjá tí einstaka er tað ikki avgerandi, um ein hevur fakligar førleikar á hesum ella hasum øki, men at uppliva ein innihaldsríkan gerandisdag í samskifti við javnaldrar, har ein verður virdur sum menniskja hóast avmarkingar.  Og tað sermerkta við serbreytini er, at undirvísingin er eftir tørvi og førleikum hjá tí einstaka. Hjá onkrum er fyrsta málið kanska at orða munin á ja og nei. Slíkt, sum hjá tí fullføra er sjálvsagt, kann vera mest týðandi málið at seta sær hjá – ella við – einum við serligum tørvi. Og tað hevur alstóran týdning fyri lívsdygdina! Og mong kunnu røkka munandi størri málum. Ongin toyggir seg longri, enn armarnir røkka, sigur eitt orðatak. Og kanska er tað rætt. Men við miðvísari undirvísing og hóskandi avbjóðingum ræður um at fáa øll – eisini tey við serligum tørvi – at toyggja seg so langt, sum armarnir røkka. Og mangan røkka teir longur, enn ein av fyrstantíð helt!

Greinin Serbreyt á miðnámi – mennandi møguleikar, sum stóð í Miðnámsriti nr. 7, kann lesast her